5 lý do khiến tài liệu truyền thông không còn hiệu quả

Một poster rất rõ ràng và hiệu quả nhằm nâng cao nhận thức về "Nạn buôn người" - Hình ảnh: behance.net

Qua khoảng 4 năm quan sát và phân tích các tài liệu truyền thông cho vấn đề phát triển cộng đồng, mình rút ra 5 lý do lớn nhất khiến các tài liệu này sớm bị xếp xó và khiến các NGO, NPO tốn hàng tỉ đồng in ấn mà hiệu quả truyền tải thông tin đến cộng đồng thì lại không cao. Các lỗi này dường như chỉ xảy ra đối với các NGO, NPO tại Việt Nam, đặc biệt là các tổ chức nhỏ, chưa có nhiều thời gian và tiền bạc để đầu tư nghiêm túc vào công tác truyền thông.

1. Tham thông tin:

Việc đầu tiên hết khi làm một tài liệu truyền thông đó là bạn cần nhớ rằng, người ta chỉ nhớ 1,2  điều trên tờ rơi hoặc poster của bạn, đó đã là cả một thành công lớn. Bạn nên kiềm hãm tham vọng muốn đặt để tất cả mọi thông tin của mình vào trong một trang thiết kế. Luôn tỉnh táo trả lời câu hỏi:"Tài liệu này dùng để làm gì?"

2. Chọn màu sắc theo sở thích:

Việc bạn không có đủ ngân sách để thuê một người thiết kế chuyên nghiệp là điều dễ hiểu. Nhưng vì lý do đó mà bạn tự tiện lựa chọn màu sắc cho tài liệu truyền thông để rồi in ấn nó một cách vô tội vạ thì thật không nên chút nào. Bạn nên tạm gác sở thích cá nhân qua một bên. Nói cách khác, màu sắc mà bạn thích chưa hẳn là màu sắc mà đối tượng truyền thông của bạn thích. Hãy luôn nhắc nhở rằng, thiết kế này là để dành phục vụ cho đối tượng truyền thông, không phải là bạn.

3. Không kiểm tra kỹ bản in:

Các lỗi sai chính tả hoặc thiếu trích dẫn nguồn là những lỗi bất cẩn không nên có khi bạn sử dụng tiền của tổ chức mình để in ấn hàng loạt một tài liệu nào đó. Hãy hỏi nhờ thêm chừng 3-5 đồng nghiệp để họ góp ý xem có lỗi chính tả, lỗi đánh máy hoặc bất kì lỗi nào liên quan đến thông tin chuyên ngành hay không. Đừng để các lỗi này được sản sinh hàng loạt.

4. Viền chữ:

Mình không hiểu tại sao sở thích viền chữ bằng một màu nổi bật đã "tàn nhẫn" tràn lên các sản phẩm in ấn của các tổ chức phi chính phủ một cách không thể kiểm soát. Đây là điều tối kỵ trong nguyên tắc thiết kế, và nó không hề khiến nội dung của bạn nổi rõ lên như bạn mong muốn. Nó hoàn toàn đè nội dung ấy xuống bởi những kết hợp màu sắc đi sai tâm lý thị giác (Ví dụ thường thấy nhất là chữ vàng, viền màu đỏ, đặt trên nền xanh dương). Bạn cần hiểu chỉ cần chữ màu trơn và nổi bật trên nền đã khiến dòng chữ của bạn nổi bật rồi.

5. Quá tự tin về khả năng "sáng tác":

Việc bạn quá tự tin rằng mình cũng sẽ làm được các thiết kế này trên file Word, hay PowerPoint hoặc đánh giá thấp mức độ ảnh hưởng của tài liệu sau khi được phát tán rộng, có thể sẽ khiến tên tuổi của tổ chức bạn mất uy tín nghiêm trọng. Đừng quá tin vào "màu tôi thích", "thông tin mà tôi có", hoặc "khả năng thao tác đồ họa mà tôi học được trên internet". Bạn thật sự cần một chuyên gia, hoặc ít nhất là một người bạn am hiểu về thiết kế và các nguyên tắc truyền thông căn bản để cho bạn những lời khuyên bổ ích. Hãy tìm đến họ, đừng "sáng tác" một mình.

Bạn có những lời khuyên bổ ích nào khác để cùng chúng tôi phát triển các tài liệu truyền thông in ấn tốt hơn cho các NGO và NPO tại Việt Nam, hãy comment để mọi người cùng học hỏi nhé.